Sanat: Mine Kasapoglu
Tasarim: Vestel





yaşama kalite katıyorlar

Vestel, ürünlerinin işlevsel özellikleri ve teknolojik üstünlüğünün yanı sıra tasarım açısından da beklentileri karşılamasına ve sektöre yenilikler katmasına özen gösteriyor. Tasarım konusunu farklılaşma adına önemli bir kavram olarak ele alıyor ve üretim süreçlerinde ön planda tutuyor.

Endüstriyel tasarım, kişinin yaşam standardını yükseltmeye dönük, çevresindeki ürünlerle iletişimini sağlayan meslek dalına verilen isim. Mesleğin kapsamı endüstriyel olarak üretilen her ürünü içeriyor. İnsanla nesne arasındaki iletişimi kurgulama ne derece doğru yapılırsa ilgili ürünün tasarımı o derece tercih edilen ve kullanışlı hale gelen bir tasarım oluyor.
 

Endüstriyel tasarımcıysa oturduğumuz sandalyeden bindiğimiz arabaya kadar insanın yaşam standardını yükselten kişi. Esas misyonu bir nesnenin insanla ilişkisinin kurgusunu sağlamak. Bu doğrultuda estetik, fonksiyon ve ergonomi gibi kendi disiplininde bulunan birçok kavramla kendi öğrenim bilgilerini doğru bir harman içinde bir araya getiriyor. İdeal bir endüstriyel tasarımcıyı iyi bir sinema yönetmeni gibi düşünebiliriz: Elindeki bilgi birikimini, pek çok çevresel faktörü ve kullanıcı ihtiyaçlarını çok iyi bir şekilde harmanlayıp, başka bir söze ve anlatıma gerek bırakmadan kendisini sadece ürünle ifade edebilen bir yönetmen...

Tasarım yeni ekonomi düzeninde şirketler açısından da büyük bir önem taşıyor. Endüstriyel tasarımın babası olarak bilinen, tasarımla ekonominin arasındaki önemli ilişkiyi ilk anlayan insanlardan biri olan Raymond Loewy, tasarımın önemini söyle açıklıyor: "Fiyat, işlev ve kalite açısından eşit olan iki ürün arasında, daha iyi tasarlanmış olan daha iyi satılır."
İngiltere'deki Design Council'in İngiliz şirketler arasında yaptığı bir araştırmaya göre, tasarımı iyi kullanan şirketler, rekabette daha başarı oluyorlar. Tasarıma yılda 5,1 milyar Pound harcayan İngiliz şirketlerinin yüzde 70'i işlerinde tasarımın çok önemli olduğunu dile getiriyor.

İngiltere'nin en hızlı büyüyen şirketlerinin yüzde 71'i tasarım, yenilikçilik ve yaratıcılığın şirketlerinin çalışmalarında çok önemli bir role sahip olduğunu belirtiyor. Aynı şekilde, bir yıl içinde hiç büyüme kaydetmeyen şirketlerin yüzde 67'sinin, hiç tasarım aktivitesinde bulunmadıkları ortaya çıkıyor.



 

Türkiye’ de de tasarıma olan ilgi artmış görünüyor. Ancak bunu bir hizmete dönüştürmüş yapılardan ve ekiplerden maalesef henüz söz etmek mümkün değil. Bu Türkiye’ deki endüstriyel yapının az gelişmişliğini de gösteriyor. Ancak tasarıma hak ettiği değeri veren kurumlar da var. Örneğin Vestel. Hedefini en başından beri yurtdışındaki her eve rekabetçi ürünler sunma sloganıyla belirleyen Vestel, bu noktada ısrarlı çalışmalar gerçekleştiriyor.

Vestel, ürünlerinin işlevsel özellikleri ve teknolojik üstünlüklerinin yanı sıra tasarım açısından da beklentileri karşılamasına ve sektöre yenilikler katmasına özen gösteriyor. Tasarım konusunu, ürünlerinin katma değeri olarak görüyor, farklılaşma adına önemli bir kavram olarak ele alıyor ve üretim süreçlerinde her zaman için ön planda tutuyor.
Endüstriyel tasarım alanında dünyanın en önemli birliklerinden olan Uluslararası Endüstriyel Tasarım Kuruluşları Konseyi’ ne Türkiye’ den kabul edilen ilk ve tek kurumsal üye olan Vestel’ in en büyük katma değeri haline dönüştürmeye çalıştığı endüstriyel tasarım birimi, raftaki ürünler içinde her zaman Vestel ürününün seçilmesini sağlama hedefinde. Bugün piyasada raflarda yer alan beş üründen üçünü üretir hale gelmesi de bu hedefin gerçekleştiğinin kanıtı gibi.
 

Vestel'in tasarım faaliyetlerini, Endüstriyel Tasarım Bölümü Müdürü Burak Emre Altınordu önderliğindeki 10 kişilik ekip yürütüyor. Ekip ODTÜ, Anadolu ve İTÜ gibi üniversitelerden gelen, Avrupa tasarım ekolü içinde yetişmiş kişilerden oluşuyor. Avrupa’ nın çağdaş eğitim formasyonu içerisindeki endüstriyel tasarım nosyonlarıyla donatılmış ilkeler içinde hareket eden ekip, taklitçi-takipçi bir yapıdan ziyade ortamı ve konjonktürü çok iyi takip edebilen ve ona kendi çözümlerini üretebilen bir yaklaşım benimsemiş durumda.

Endüstriyel Tasarım Bölümü kurulduğundan bu yana Vestel yönetiminin desteği ve yatırımı sayesinde yüksek bir bütçeyle çalışabiliyor.

Bölüm, tüketici elektroniğinin her cephesinde ürün tasarlıyor. LCD, plazma ve tüplü televizyonların yanı sıra laptoplar, uzaktan kumandalar, DVD, DVB oynatıcılar ve DVD kaydediciler gibi pek çok farklı üründe tasarım gerçekleştiriliyor.

Burada gerçekleştirilen tasarımlara başta Avrupa olmak üzere tüm dünyadan talep geliyor. Burada yapılan tasarımların yüzde 90’ ı yurtdışına veriliyor. Vestel’ in bütün dünyada başta Avrupa olmak üzere Asya ve Arap ülkelerine satışı var. Zorlu’ nun ulaştığı her yerde endüstriyel tasarımının izlerini de görmek mümkün.



 

Bu başarının son kanıtı, “Design Turkey 2008” yarışmasında iki LCD TV, bir dizüstü bilgisayar, bir klima ve bir çamaşır makinesinden oluşan toplam beş ürünle “İyi Tasarım Ödülü” kazanmaları oldu. İyi Tasarım Ödülü, gerek organizasyon gerekse de yarışma süreç profili açısından Türkiye’ de endüstriyel tasarıma verilen önemin en üst noktalarından biri niteliği taşıyor.

Altınordu ödül konusunda “Tüketici elektroniği sektöründe ödülle takdir edilmemiz ayrı bir mutluluk oldu. Bu ödülün Türk tasarımcısına ve Türk tasarımcısına yatırım yapan yapılara teşviki çok yüksek. Çünkü Turquality konseptiyle de örtüşen bir kapsamı var. Bunun ardını aynı şekilde sürdürürsek dünyada bu konuda bilinen saygın tasarım yarışmalarından biri olmaya aday olur. Bu konuda elimizden gelen her türlü desteği de göstereceğiz. Ödülün bizi daha iyisini yapmaya teşvik ettiğini söyleyebilirim. Sadece bize değil, bizden sonraki tüm birimlere de motivasyon vermesi açısından önemli” diye konuşuyor.

Elbette ki bir endüstriyel üründen beklenen öncelikle onun fonksiyonlarını yerine getirmesi. Bununla beraber onunla bütünleşmiş estetik çözümlerin de anlamlı olması gerekiyor. Ortaya konan ürünün tasarımının bir kara kutu olmaması, insanların yaşam standardını ve kalitesini yükseltmesi gerekiyor.



 

Tasarım konusundaki trendler ve gelişmeler ile ilgili olarak otomobil fuarları da dahil olmak üzere dünya çapındaki tüm tasarım fuarlarına katılan Vestel Endüstriyel Tasarım Bölümü, tüketici elektroniğine has en önemli fuarlardan Las Vegas’ taki CES ve Berlin’ deki IFA fuarlarında önemli bir şekilde yer alıyor. Ekip, tüm bu fuarları daha sonra raporlayarak bir iç besleme çalışması da yapıyor. Trendi takip ve diğer tasarımcıların yaklaşımlarını görmek tasarımcının temel beslenme kaynaklarını oluşturuyor. Tasarım görerek beslenen bir meslek. Öyle ki Berlin’ deki IFA fuarı katılımcıları için şehirdeki bütün sanat müzelerinin gezildiği özel bir gün bile düzenleniyor.

Bu yaklaşımın sonucu olarak, ekip ürün geliştirmedeki mantıkları sistem içerisinde neredeyse evrimsel denilebilecek noktalarda değiştirmiş durumda. Piyasaya yeni çıkacak Ultra Thin LCD TV’ ler bu dönüşümün önemli bir örneği. Bu zamana kadar elektronik yapı olarak hazır bir kalıp üzerine bina edilen tasarım tümden gelim-tüme varım mantığı içerisinde ürünü değiştirdi. Tüm endüstriyel kurgu gerçek anlamda bir Hi-end ürün yapar gibi tüm çıkışlarıyla ürün niteliğinde çok önemli bir girişim noktası oldu. Bu yakın zamana kadar böyle değildi. Hazır bir yapı üzerine sınırlar neyse o yapıya sadece şekli unsurlar katılıyorken Ultra Thin LCD TV projeleriyle ilk defa süreç sistem açısından ters çevrildi. Bu sisteme dönük endüstriyel tasarım biriminin uyarısıyla başladı. Şu anda tasarımcı sistemin ana örgüsünün içinde yer alıyor. Bu Türkiye için örnek olması gereken önemli bir gelişme.

Vestel tasarım ekibinin gelecek projeleri ve planları arasında LCD TV başta olmak üzere ürün çeşitliliği içinde trendin zorladıklarını kendi cevaplarıyla hayata geçirebilecekleri çalışmalar var.

Altınordu, “Çok farklı ve derinlik duygusu sağlayan plastikte hem görsel hem içerik yenileşim uygulama çözümlerimiz olacak. Şu an bilfiil 10 ayrı proje üzerinde çalışıyoruz. Yeni ve sektöre dönük olarak da çok özellikli ve çok ekonomik ürünlerle de çalışmalarımız var” diyor.



 

Hedef, geliştirilen malzeme ve uygulama yeniliklerini birebir ürün tasarıma yansıtarak, ürünün bitiş niteliğini yükselterek, evin içindeki televizyonun görsel algı ve konumlanmasını çok daha önemli bir görsel objeye dönüştürmek ve cazipliğini artıran çözümler sunmak. Ekip bu doğrultuda özellikle yarı şeffaf LCD TV olarak adlandırılan, çok özel malzeme ve enjeksiyon yenilikleri içeren ürün tasarımları üzerinde çalışıyor. Bu yeni ürünler, aynı zamanda kullanıcıya teknik anlamda da birçok yenilik sunarken, kompakt endüstriyel çözümleri ve çevreci yaklaşımları içeriyor.

Tasarımın ortaya çıkış hikayesi
Itır Şenyüz Tümerdem
Endüstriyel tasarım sorumlusu Itır Şenyüz Tümerdem anlatıyor: “Projelerimize araştırma yaparak başlarız. Hazırladığımız trend/sektör analizlerini gözden geçiririz. Bu aşamadan sonra gelen çizim süreci fikir yaratımının önemli aşamalarından biridir. Çıkan alternatifleri CAD--CAM programları aracılığıyla 3 boyutlu modellemelere dönüştürürüz. Hazırladığımız görselleri belirli aralıklarla satış ekibimize sunarız. Seçilen ürünü ortalama bir yıl sonra mağazaların vitrinlerinde görürüz. İşte bir tasarımcı için en büyük mutluluk budur.. Tasarımcının günlük tasarım aktivitesinin birkaç “olmazsa olmaz”ı vardır. Kalemlerimiz, skeç kağıtlarımız ve bilgisayarımız. Biz tüm bu parçalara her an ulaşır durumda olmalıyız. Bazen kimyanın bir konusu, bazen bir kuşun kanat mekaniği projelerimize ilham verebilir. Tasarım süreci başlı başına hummalı bir süreç. Bu nedenle zihnimizi deşarj edebilmek için spordan cam işlemeye, dikişten balık tutmaya kadar farklı ilgi alanlarına yöneliyoruz”.

Esin kaynağı çakıl taşları
Kerem Tuncel
Finlandiyalıların doğaya ve evlerine tutkunluklarından yola çıkılarak oluşturulmuş “pabblehouse” kavramı ise “pabble” çakıl taşı ve “house” ev temalarını kullandı. Tasarımda bir çakıl taşının yalınlığı ve yuvarlak hatları kolayca hissedilir. Uzun kış gecelerini evlerinde geçirmeyi seven Finlandiya insanının bakmaktan seyretmekten zevk alacağı işlevsel olduğu kadar dekoratif bir ürün olmasına çalışıldı. Pabblehouse kavramında da İskandinav tasarım beklentilerine uygun olarak Arise kavramında olduğu gibi sadeliğe, yalınlığa özen gösterildi. Elegan ve High-End imajını güçlendirmek için steam injection tekniğiyle üretildi. O da Arise gibi sınıfının en ince HD LCD TV olma özelliğini taşıyor.