 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
| ||
|
|
||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
|
Havayı kokla, hayatı yakala Çevre, orman ve tarım sektörü başta olmak üzere savunma, adalet ve turizm gibi birçok sektör hava durumuna göre planlama yapıyor, üretim gerçekleştiriyor. 1937’ de kurulan Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü de 3200 çalışanı ve 600’ e yakın istasyonuyla 24 saat boyunca bu bilinçle çalışıyor. | |
||||||||||||||||||||||||||||||
Hava durumu yıllarca ülkemizde güvenilmeyen bir dizi bilgiyle anıldı. Yeterince ciddiye alınmadı. Teknik imkansızlıklar da tahminlerin gerçeğe yakın durmasına izin vermedi. Uzun lafın kısası ülkemizde hava durumu, “havalar nasıl olursa olsun, sizin havanız iyi olsun” tadında kaldı. Teknoloji ilerleyince daha isabetli tahminler yapıldı ama daha önemlisi, özellikle iş dünyası ve ekonomi hava durumundan ne kadar çok etkilendiğini keşfetti. Bugün havadurumuyla ilgili verilere ulaşmak çok kolay olduğu gibi, hemen her koşulda havanın durumunu öğrenmeden hareket etmiyoruz. Hava durumu hepimiz için büyük önem taşıyor. Günlük yaşamdan tarıma, ulaşımdan sanayiye kadar birçok kişi meteorolojinin tahminleri doğrultusunda hareket ediyor. Zaten kurumun sloganı da bu durumu anlatıyor: Haberdar olun, hazırlıksız yakalanmayın! 71 yıl aradan sonra genel müdürlüğe atanan ilk meteoroloji mühendisi özelliğini taşıyan Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürü Mehmet Çağlar’ dan müjdeli haberler aldık: Herkesin korkulu rüyası olan kuraklık ve su sıkıntısı ciddi bir tehdit oluşturmuyor. 2009 verimli geçecek ve gelecek 50 yıl için su sorunumuz olmayacak… | |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Vs.: Hava durumu bizi neden ilgilendiriyor? İnsanoğlu var oluşundan beri dört şeyle ilgilenmiş. Bunlar hava, su, toprak ve ateş. Bugünkü tanımıyla enerji. Bu süreç içerisinden insanoğlu hava olaylarından analiz yapma eğilimini geliştirdi. Hava durumu hayatımızı etkiliyor. En basitinden evden çıkarken, eve girerken havanın durumuna göre giyiniriz. Çiftçiysek mahsulü ona göre ekeriz. Ulaşım sektöründe iseniz meteorolojik olaylara göre hizmet verirsiniz. Özellikle hava yolu şirketleri için rüzgar durumu, sıcaklık, uçuş güzergahındaki türbülans durumu önem taşıyor. Kısaca, bütün sektörlerde meteorolojik olaylara göre önlemler alınır. Biz de web sitemize bu neden yeni bir ibare koyduk: ‘’ Haberdar olun, hazırlıksız yakalanmayın’ ’ . Vs.: Ne tür çalışmalar yapıyorsunuz?Biz öncelikle meteorolojik gözlemler yapıyoruz. Meteorolojik gözlemde sıcaklık, basınç, rüzgar, yağış türleri gibi bütün parametreler yer alıyor. Bunları arşivliyoruz ve talepler doğrultusunda hızlı ve güvenli bir şekilde dağıtıyoruz. İkinci ana çalışma sahamız ise hava tahmini ve erken uyarı sistemi. Üçüncü olarak da son yıllarda gündeme gelen iklim değişikliği hareketlerini izlemek ve karar vericilere destek sağlamak. Bu üç ana çalışma sahasında bütün sektörlere hizmet veriyoruz. Vs.: Hava tahminleri nasıl yapılıyor?Tahmin yapabilmek ve erken uyarıları belirleyebilmek için önce gözlem yapmanız gerekir. Biz gözlemleri Türkiye’ nin muhtelif bölgelerinde 600’ e yakın noktada gerçekleştiriyoruz. Meteorolojik parametrelerin hepsi bu noktalarda elektronik sistemler ve istasyonlar aracılığıyla ölçülüyor. Bu veriler küresel iletişim sistemi aracılığıyla merkezimize geliyor. Daha sonra biz bu verileri Avrupa’ ya gönderiyoruz, aynı şekilde oradan da bize geliyor. Atmosferin sınırı yok. Bir hava olayı diğerlerini de etkiliyor. Bütün bu hava trafiği Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yönetiliyor. Bu verileri ilgili yerlerden alıp arşivleyen ve üzerinde gerekli işlemleri yapacak donanımlı bilgisayar sistemlerimiz var. Bu veriler bilgisayarlar aracılığıyla haritalara işleniyor. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Vs.: Ölçümler neye göre belirleniyor? Meteorolojik ölçüm dediğimizde bir yer ölçümleri vardır, bir de yukarı seviye ölçümleri. Yer ölçümleri otomatik ölçüm sistemleriyle gerçekleşir. Bunlar sıcaklığı, rüzgarı, basıncı ölçen sistemler. Yukarı atmosfer ölçümlerinde de 10 milibara kadar olan meteorolojik olaylar “radyosonde” denilen aletlerle yapılır. Bu sıcaklık, basınç, nem, rüzgar hızını ve şiddetini ölçen bir alet. Bunu balon aracılığıyla atmosfere gönderiyoruz. Ölçtüğü yerleri biz uydu yoluyla alıcı sistemlerle belirliyoruz. Daha sonra bütün veriler elektronik sinyaller aracılığıyla bize ulaşıyor. Ölçüm sonucunda gelen verileri biz sayısala dönüştürüyoruz. Denizde de ölçümler yapıyoruz. Meteorolojik uydular, sabit yörüngeli ve de kutupsal yörüngeli uydular var. 24 saat bu uydular aracılığıyla atmosfer gözlemleniyor. Bunun yanında radarlarımız var. Bu veriler birleştirilip haritalara işleniyor. Vs.: En çok kaç günlük tahmin yapılabiliyor?Atmosferin durumu sabit olmadığından durum sürekli değişiyor. 15 güne kadar tahmin yapmak mümkün. İlk üç güne kadar yüzde 85-90’ a kadar tahminlerin tutarlılığı var. Üç günden sonra ise oran yüzde 60-70’ e kadar düşer. Bunun yanında aylık tahminlerimiz var. Yağış durumu mevsim normallerinin üzerinde mi, sıcaklık durumu nasıl olacak şeklinde tahminlerde bulunuyoruz. Bunlarla tarım, enerji, ve sigorta sektörü ilgileniyor. Vs.: Yanlış tahminlerde sorumluluk kime ait?Sorumluluğu kişisel olarak tabii ki üstleniyoruz. İstisnalar olabilir ama bizim tahminlerimiz yüksek bilgisayar sistemleriyle geliştiriliyor. Atmosfer de sürekli değişkenlik gösterdiği için sürekli izliyoruz ve bir önceki tahmini geliştiriyoruz. Mesela radar sistemlerimiz var ve bunlar kısa süreli yağışların şiddetini, miktarını lokal olarak gösterebiliyor. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Vs.: Yıllık tahminler… Değişken olduğu için uzun dönemler için tahmin yapmak zor. Şöyle söyleyebilirim, 2009 başı, aralık, ocak, şubat aylarını düşündüğümüzde yağış ve sıcaklıkların mevsim normallerinde olmasını bekliyoruz. Yağışların devam edeceğini söyleyebiliriz. 
Vs.: Altyapı olarak ne durumdasınız?Meteoroloji sistemini yürütmek istiyorsanız teknolojiyi yakından takip etmek ve bu işlerle ilgilenen insanların eğitimine önem vermek zorundasınız. Kendi kaynaklarımız ve devletten gelen kaynaklarla kendimizi sürekli yeniliyoruz. Bu konuda oldukça iyiyiz. Uluslararası işimiz de fazla. Meteorolojik ölçümler sürekli bir değişim gerektirdiğinden belli merkezler oluşturmak gerekiyor. Mesela Avrupa Meteorolojik Uydu Teşkilatı’ nın kurucu üyesiyiz. Orada bizim de personelimiz çalışıyor. Bunun yanında yine yüksek teknolojilerin kullanıldığı, sayısal hava tahmin modellerinin geliştirildiği Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi var. Buranın da kurucu üyesiyiz. Vs.: Hangi sektörlerle çalışıyorsunuz?Çevre, orman ve tarım sektörü başta olmak üzere milli savunma, adalet ve turizm sektörüne hizmet veriyoruz. Hiç bilinmeyeni ise işin adalet kısmıdır. Bir trafik kazasıyla ilgili dava düşünün. Sis varsa, yol kaygansa şoförün tedbirsizliği azalacaktır. Hakim karar verirken meteorolojik durumu bilmeli. Meteoroloji sigorta sektörü için de önem arz ediyor. Tarım sigortaları da söz konusu. Çiftçi ürününü ekiyor fakat ürün yağmurdan veya sıcak hava dalgasından zarar görüyor. Bunun tazmini için sigorta sektörü meteoroloji ile bilgi alışverişine giriyor. Bizim verdiğimiz raporlara göre çiftçilerin zararı karşılanıyor. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Vs.: Ekonomi ve borsa nasıl etkileniyor? Oldukça etkileniyor. Gıda sektörünü düşünün. Kuraklıktan en çok tarım etkilenecektir. Tarım etkilenince diğer tüm sektörler diğer taraftan borsa bundan etkilenecektir. Bunlar birbiriyle bağlantılı olarak her açıdan birbirini etkiliyor. Bu nedenle hava durumu çok önemli. Vs.: Peki, savunma sektörü…Biz hem Türkiye’ nin hem diğer ülkelerin hava olaylarını takip ediyoruz. Bütün veriler ortak bir havuzda toplanıp, arşivleniyor. Bu bilgiler savunma sektöründe de yoğun şekilde kullanılıyor. Bir harekat yapılacaksa oradaki hava şartlarının bilinmesi gerekiyor. Biz de silahlı kuvvetlere bu şekilde hizmet sunuyoruz. Vs.: Kamuoyu size ne kadar güveniyor?Bir araştırma yaptırmadık ama genelde olumlu tepkiler alıyoruz. İnsanlar bize güveniyor. Vs.: TV’ deki raporları nasıl buluyorsunuz?Meteoroloji editörlerinin televizyonlarda yaygınlaşması önemli bir aşama. Meteoroloji editörü olmayan televizyonlar bilgileri çeşitli muhabirlere dayanarak vermeye çalışıyorlar ama o zaman da çok fazla yanılma ve yanlış bilgilendirme oluyor. Medyayı yakından takip ediyoruz ve yanlış bilgilendirmelerde gerekli uyarıları yapıyoruz. Vs.: Ruh halimiz ne kadar etkileniyor?Hava durumu insan sağlığıyla, ruh haliyle ilgili. Bunun için de insanlar meteorolojiyi yakından takip ediyor. Biz tahminlerimiz doğrultusunda insanları her konuda toplumu uyarıyoruz. Mesela “biyo-meteoroloji” diye tıbbi bir meteoroloji alanı var. Bu başlı başına bir konu. Hava olaylarının insanlar hatta hayvanlar üzerindeki etkilerini inceliyor. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Vs.: Siz hangi havalarda iyi hissediyorsunuz? Benim için böyle bir ayrım söz konusu değil. Her havanın, her mevsimin kendine özgü güzelliği var. Önemli olan bütün bu güzellikleri zamanında yakalamak. Binalarda enerji performansı |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
 |
 |
