Bilim: Uzay Macerasi
Dagcilik: Tunc Findik
Çevre: Enerji Verimliligi
Ekonomi: Taklit Ekonomisi
Psikoloji: Mutlulugun Resmi





“Bir dağ ne kadar sarp ve sivri olursa o kadar çekicidir” diyen profesyonel dağcı Tunç Fındık’ a göre “Dağcılık dışardan göründüğü gibi korkutucu ve tehlikeli bir spor değil. Bu spor insana maddi anlamda bir şey katmaz ama insan ruhuna ve karakterine oldukça faydası var.”

Dağcılık sadece bir spor değil aynı zamanda yaşam biçimi. Kendinizi anlamak ve sınırlarınızı keşfetmek için öğretici ama bir o kadar da zorlayıcı… Bütün bu zorlukları göze alıp zirveye ulaştığınızda ise mevsimine göre inanılmaz manzaralarla karşılaşabilirsiniz. Uçsuz bucaksız diyarlara tepeden bakıp başardığınızı hissettiğinizde yeni bir tırmanış için o an harekete geçersiniz. Çünkü dağcılık başardıkça yapma isteği uyandıran, kendi rekorlarını kıran bir spor. Tunç Fındık yaklaşık 500 tırmanış gerçekleştirmiş profesyonel bir dağcı. Her tırmanışında ilk günkü heyecanı hissediyor.
Dağlardan söz ederken gözleri parlıyor, sesi coşuyor, hareketleniyor... Kısacası içi içine sığmıyor. Ev ya da araba almak yerine o dağa çıkıyor. Dağların insanı özgürleştirdiğini ve kendisini dağlarda çok iyi hissettiğini söylüyor.

“Benim meskenim dağlardır” diyen Fındık hayatındaki tüm hayallerini, planlarını zirvelere göre şekillendiriyor. Fındık’ la Nepal dönüşü bir araya geldik... Dağlarda hissettiği heyecanı ve mutluluğu, özgürlüğü ve gücün onun için ne anlam ifade ettiğini konuştuk, çok etkilendik...
 
Vs.: Nasıl meraklandınız dağlara?

Dağcılık hayat tarzım gibi bir şeydi. Bu nedenle benimki başlamak değil tamamen ona yönelmek aslında. Bendeki merak dağlara çıkayım, kayalara tırmanayım şeklinde başlamadı. Dağ, bayır öyle bir şey ki, zor bir şey yaptığınızda daha da zor şeyler yapmak istiyorsunuz. Ben de daha zoru başarmak adına yola çıktım ve hala devam ediyorum. Bir dağ ne kadar sarp, sivri yani iğne gibiyse o kadar çekicidir.

Vs.: Bu sporda sizi ne tatmin ediyor?

Tabii ki amaç sadece zoru başarmak değil. Yüksekte kalma hissi de önemli. Dağlar insanı özgürleştirir. Benim için de en önemlisi yaşadığım bu özgürlük hissi. İnsanın enerji topladığı, kendini bulduğu bir yer. Bu spor insana maddi anlamda hiçbir şey katmaz. Kitaplarda da “yararsızlığın fethi” olarak geçer ama insanın ruhuna ve karakterine oldukça faydası var.

Vs.: Tırmanırken kendinize bir hedef belirliyor musunuz?

Evet, belirliyoruz. Zaten dağcılık oldukça planlı programlı olması gereken bir spor. İşin içinde kendi rekorlarınızı kırmak olduğundan daha hızlı tırmanmak, daha yükseğe tırmanmak ve her zaman en zoru başarmak temel hedef. Her tırmanışa göre özel bir program hazırlıyoruz. Hayata ve kendinize dair bütün değişimler de bu planları etkiliyor.


 
Vs.: Sıkıldığınız zamanlar olmuyor mu?

Sıkıcı ve korkutucu anlar sıklıkla oluyor. Ben her zaman çok enerjik ve coşkulu olduğumdan bu gibi durumları kolayca aşabiliyorum. Bu enerjiyi de zaten dağlardan alıyorum, kendi kendime kazanmıyorum. Ben tek başıma olmayı çok seviyorum. Korku mutlaka oluyor ama ben korkunun çok iyi bir şey olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden sorun yok.

Vs.: En büyük tehlikeler neler?

Teknik olarak her zaman dik yerlere tırmanıyoruz. Bunun için her zaman için mantıklı ve akıllı davranmanız gerekiyor. Bu, hiçbir zaman aklınızdan çıkarmamanız gereken en temel kuraldır. Kendinizi ve arkadaşınızı ancak bu şekilde emniyete alabilirsiniz. Yanlış bir hareket çok ciddi sonuçlar doğuracağından her şey çok ince hesaplanmalı. Olası tehlikelere göre doğru öngörülerde bulunmak da önemli bir detay. Bunun dışında, korku ve heyecanın da esiri olmamak gerek. Bunları yenmek dağcılık sporu açısından oldukça önemli.

Vs.: Nereye gideceğinize, hangi dağa tırmanacağınıza nasıl karar veriyorsunuz?

Ekip ya da solo tırmanışlarımız oluyor. Buradaki kural ne yapmak istediğinizi bilmektir. Yüksekliğe göre belirlenmiş tırmanma yerleri de bellidir zaten. Himalaya boyutunda çok yüksek yerlere tırmanmak istiyorsanız Pakistan, Tibet ya da Nepal’ e gidebilirsiniz. Başka bir seçeneğiniz yok. Hedefleriniz de nereye nasıl çıkmak istediğinize, nasıl bir rota çizmek istediğinize göre şekillenir. İşin kültürüne de meraklı olmak gerekiyor. Araştırmak ve okumak da hedefleri belirliyor.
 
Vs.: Kaç kişilik ekiplerle tırmanıyorsunuz?

Bir limiti yok ama ben iki kişilik gruplarla tırmanmayı tercih ediyorum. Sayı az olursa daha güzel oluyor ve daha hızlı hareket edebiliyoruz.

Vs.: Dağda liderlik popüler konulardan biridir.

Küçük bir ekipse daha demokratik ve dostça hareket ediliyor ama ekip büyüdükçe işler zorlaşıyor. Kalabalık gruplar için sadece malzemeleri taşımak, rotayı çizmek için bile 2-3 kişi gerekiyor. Bu sporda da en önemli kısım işin lojistik kısmı. Bunun organizasyonu çok önemli. Bu görevleri üstelenen kişinin çok ciddi çalışması, doğru bir liderlik yapması gerekiyor. Bunun için dağları çok iyi bilmek ve süreci doğru yönetmek gerekiyor.

Vs.: Ekibe siz mi liderlik yapıyorsunuz?

Bazen ben oluyorum bazen bir diğer ekip arkadaşım. Bu oldukça külfetli bir iş olduğundan çok da istemiyorum aslında.

Vs.: Dağcılığın püf noktaları neler?

Her şeyden önce ne yaptığınızı bilmelisiniz. Zamanla deneyim kazandıkça kendinizi tanıyorsunuz ve sınırlarınızı keşfediyorsunuz. Kendi sınırlarınıza göre neyi ne kadar yapabileceğinizi iyi hesaplamalısınız.

Vs.: Can güvenliğinizi nasıl sağlıyorsunuz?

Bunun için bir sigortam yok. Daha doğrusu bu anlamda hiçbir şeyim yok. Dünyada durum farklı. Bizim dağlarımızda kurtarma diye bir şey yok. Dağcılığın geliştiği yerlerde belli bir miktar para verdiğinizde sigortanız oluyor. Helikopter ya da kurtarma masraflarınız oluyor ama bizde yok.

Vs.: Türkiye’ de dağcılık hangi aşamada?

Türkiye’ de güzel ve sarp dağlar var ama gerçekten dağcılık yapan insan sayısı çok az. Öncelikle antrenman yapmak için yeterli imkan yok. Zihni yatırım az, konuyla ilgili kitaplar yok. Yani birçok sporda olduğu gibi oldukça geriyiz. Ayrıca, seyahat etmek özellikle yurtdışına gitmek bizde masraflı ve zor. Kendi dağlarımıza çıkmak da bir o kadar işlem ve zahmet gerektiriyor. Doğa sporları bir kültürdür. Bizde böyle bir kültür yok. Her şeyden önce bu kültürün yaygınlaşması gerek. Biz toplum olarak tembeliz ve konforu çok seviyoruz. Rahatımızı bozmak istemiyoruz. Hafta sonları evde oturup, bacaklarımızı uzatmak yerine dağ bayır gezmeliyiz. Bunun için çabalamak gerek.

Vs.: İlk büyük tırmanışınızı nereye yaptınız?

1993’ te, Kırgızistan’ daki en yüksek dağlardan 7134 metrelik Pik Lenin’ e tırmandım.


 
Vs.: En başarılı tırmanışınız...

500’ den fazla başarılı tırmanışım var. Çünkü sağ salim döndüğünüz her tırmanış başarılı bir tırmanıştır. Dağcılıkta zirveye varmak önemlidir ama inmek de önemlidir.

Vs.: Hedefiniz ne?

“14x8000” diye başladığım bir proje var onu tamamlamaya çalışıyorum. Dünyada 8 bin metre yüksekliğinde 14 ayrı dağ var. Bunların hepsi Tibet, Nepal ve Pakistan’ da. Hepsine tırmanmayı hedefliyorum. Güçlü bir sponsorum olursa beş, yoksa 12 yılda tamamlamayı düşünüyorum.

10 dakikada zirveden kaçıyoruz

Vs.: Zirveye çıktığınızda ne yapıyorsunuz?

Onun da bir planlaması var. Manzaraya bakarsınız, birkaç tane zirve resmi çekersiniz. En fazla 10 dakika bekler; sonra kaçarsınız.

Vs.: Bu kadar mı?

Evet, bu kadar. Zaten önemli olan o tırmanma heyecanını yaşamaktır. Bazen öyle zor tırmanışlar olur ki, işi tamamlamak adına sadece zirveye çıkmak bile işi noktalayabilir.

Dağcılığın püf noktaları

Vs.: Ne gibi zorlukları var?

Tırmanırken çok fazla tehlikeyle karşı karşıyayız. Bizdeki aksaklıklar da öyle küçük şeyler değil. Özellikle yüksek dağlarda çok dikkatli olmak zorundayız. Benim başıma ciddi şeyler gelmedi ama yanımda çok üzücü şeyler oldu. Bir arkadaşım öldü. Birçok arama kurtarma çalışmalarına gittiğimizde de çok kötü şeylerle karşılaştım.

Vs.: Ne tür hatalar ciddi sonuçlar doğuruyor?

İnsanların kendilerini tanımaması ciddi kazalara neden oluyor. Sınırlarını zorlayan insanlar doğru hareket etmediğinden doğru önlemleri de alamıyor. En önemli sorun bu.

Vs.: Beslenme konusunda nelere dikkat ediyorsunuz?

Beslenmek bizim için çok önemli. Özellikle tırmanma esnasında çok güçlü yemek zorundayız. Yanımızda da yiyecek, içecek götürüyoruz. Dağda yemek pişiriyoruz. Performans açısından beslenme şekli oldukça önemli.

Vs.: Yanınıza en fazla ne kadar yük alabiliyorsunuz?

Mevsime ve çıktığınız dağa göre değişiyor. Kışın bir haftalığına dağa çıktığınızda en fazla 20 ya da 22 kg. yük alabilirsiniz. Çadır, uyku tulumu, teknik malzeme, yiyecek ve pişirme malzemeleri gibi birçok malzemeyi en fazla bu ağırlıkta alabilirsiniz. Yazın daha az yük almak gerekiyor.
 
Vs.: Dağa tırmanmak için en ideal mevsim hangisi?

Bunun bir mevsimi yok. Her mevsim ayrı güzel. Kış daha tehlikeli ve zordur ama o zamanlarda dağlarda kimse olmaz. Yalnız ve huzurlusunuzdur. Daha güzel bir manzara vardır. İnanılmaz güzel şeyler hissedersiniz.

“Adrenalin bağımlılığı”

“Adrenalin bağımlılığı çok şiddetli bir durum. Çok büyük bir düşüş yaşadığınızda, büyük bir çığ tehlikesi ile karşılaştığınızda ya da ölüm tehlikesi atlattığınızda gerçekten adrenalin dolarsınız. Vücudunuz bunu salgılar. Bu çok şiddetli, mide bulandırıcı bir durumdur. İyi bir duygu değildir. Bu gibi durumlar sıklaşırsa sonu ölümle biter. Kendinizi öldürmek istersiniz. Bizimki sadece dikkat ve motivasyon gerektiriyor. İşin içine çok fazla adrenalin katmak istemiyoruz. Çünkü abartmak yanlış sonuçlara götürür. Bu işi dengeli yapıp, kendinizi o işe kanalize ettiğinizde tam bir meditasyon haline dönüşür.”

“Bütün paramı bu işe harcıyorum”

Vs.: Yıllık programınız neye göre şekilleniyor?

İşin finans kısmı oldukça önemli. Çok büyük tırmanışlar için sponsora ihtiyaç var. Genelde planları ona göre yapıyoruz. Sponsor bulamazsam daha küçük bütçeli işlere yöneliyorum. Ben zaten genelde bunu tercih ediyorum. Örneğin, 2006 ve 2007’ de Fenerbahçe sponsor olmuştu. Everest dahil dünyanın altı değişik noktasında altı büyük tırmanış gerçekleştirdik.

Vs.: Getirisi olmayan ama oldukça masraflı olan bu sporu siz nasıl finanse ediyorsunuz?

Bizde dağcılık çok yaygın olmadığından sponsor bulmak çok zor. Cebimdeki bütün parayı bu işe harcıyorum. Bütün bütçemi buna ayarlıyorum. Benim tek yapmak istediğim şey bu olduğundan ev, araba ya da kıyafet almak gibi bir derdim yok. Bunlara harcayacağım parayla dağlara tırmanıyorum.

Vs.: Bir tırmanışın ortalama maliyeti nedir?

Tırmanmak istediğiniz dağa göre değişir. Rusya’ da bir dağa gittiğinizde 3000-7000 Dolar’ a; Everest’ e tırmanmak isterseniz en az 30-40 bin Dolar’ a ihtiyacınız var. Büyük dağların sadece izinleri 10 bin Dolar.