 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
||
| ||
|
|
||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
|
ABD’deki mortgage krizi tarihin en büyük iflasına neden oldu. 639 milyar Dolar’lık aktifiyle batan Lehman Brothers, 2002’de batan WordCom’u tahtından indirmiş oldu. Son dönemlerde görkemli batanlar liginin diğer üyeleri arasında Enron, Texaco, KMart, Delta, Northwest gibi uluslararası dev şirketler bulunuyor. ABD'de ev fiyatlarının düşmesi ve kefil bankaların zora girmesiyle ortaya çıkan mortgage krizi ABD'nin en büyük 4'üncü yatırım bankası Lehman Brothers’ın iflasıyla sonuçlandı. 639 milyar Dolar’lık aktifiyle batan Lehman Brothers, ABD tarihinin en büyük iflası oldu. Lehman Brothers, geçtiğimiz yıl içinde emlak kredi piyasasına yaptığı büyük yatırımlardan ötürü yüksek miktarda zarar etmiş, küresel düzeydeki kredi krizi nedeniyle de nakit eksiğini kapatamamıştı. Hisseleri bir günde yüzde 45 değer kaybederek tarihin en hızlı düşüşünü gerçekleştiren şirketin yabancılara satılması yönündeki çabalar da sonuçsuz kalınca iflas kaçınılmaz bir hal almıştı. Böylece global krizin başlangıcı olarak kabul edilen Ağustos 2007’den bu yana ABD’de batan banka sayısı 13’e ulaştı. Sadece 2008’de 11 banka iflas bayrağını çekti. Lehman Brothers’ın iflasının yarattığı şok geçmeden, diğer bir yatırım bankası olan Merrill Lynch’in 50 milyar Dolar’a Bank of America tarafından satın alındığı duyuldu. Merrill Lynch’in satılmasıyla en büyük beş ABD yatırım bankasından üçü son altı ayda piyasalara veda etmiş oldu. | |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fırtınanın bununla da dinmeyeceği yeni iflasların birbirini izleyeceği konuşuluyor. Eski IMF baş ekonomisti Kenneth Rogoff bine yakın bankanın batacağını belirtiyor... Geleceğe dair karamsar senaryoları bırakarak geçmişteki büyük batışları mercek altına alalım. Lehman Brothers’ın zirveye oturduğu en büyük iflaslar liginin ikinci sırasında WorldCom yer alıyor. ABD’nin en büyük telekomünikasyon şirketlerinden WorldCom, 3.85 milyar Dolar’lık muhasebe skandalının ortaya çıkması ve borçlarını ödeyememesinin ardından 2002 yılında iflas ettiğini açıklamıştı. Şirket, iflas öncesindeki beş mali çeyreklik dönemde maliyetlerinin 3.85 milyar Dolar’ını gizleyerek karını şişkin göstermeye çalıştığı için iflasa sürüklenmişti. O dönemlerde dünya internet trafiğinin yarısından çoğunu yöneten ve 85 bin kişi çalıştıran şirketin piyasa değeri 100 milyar Dolar’ın üzerindeydi. 
WordCom’un ardından 2001 sonlarında iflas eden Enron geliyor. ABD’nin en büyük yedinci şirketi konumundaki Enron 31,8 milyar Dolar’lık borcunu ödeyemeyerek iflas etmişti. Enron iflas ettiğinde toplam varlığı 49,8 milyar Dolar, toplam borçları ise 31,2 milyar Dolar düzeyindeydi. İflasın ardından şirketin kurucusu Kenneth Lay ve eski yönetim kurulu başkanı Jeffrey Skilling şirketin kötü finansal durumunu kamuoyundan gizlemek amacıyla şirketi zarara uğratan bir dizi anlaşma ve yatırım yapmakla suçlanmış, Lay, dava sürerken kalp krizi geçirerek ölmüş, Skilling 24 yıl hapse mahkum edilmişti. Şirketin denetimini gerçekleştiren Arthur Anderson’ın da şirkete dair bazı bilgileri gizlediği, kimi bilgileri imha ettiği ortaya çıkarılmıştı. Şirketin yöneticileri iflastan çok kısa süre önce hisselerini satmış, işsiz kalan 21 bin çalışan ise mağdur durumda bırakılmıştı. Ansiklopedi satıcısı Stephen Hilbert tarafından 1979'da kurulan ve 52 milyar Dolarlık değeri ile ABD'nin en büyük sigorta şirketi durumuna gelen Conseco da 2002’deki iflasıyla büyük batanlar arasındaki yerini aldı. 1998 yılında 6.44 milyar Dolar’a konut kredisi alanında hizmet veren finans şirketi Green Tree'yi bünyesine katan Conseco, bu satın almanın ardından borçlarını bir türlü yeniden yapılandıramamıştı. 2002 yılının üçüncü çeyreğinde 1.7 milyar Dolar net zarar açıklayan Conseco şirketinin bir zamanlar Wall Street'in göz bebeği olan hisseleri de 1 Dolar’ın altına inmişti. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bu yıl içerisinde batan bir diğer banka da IndyMac oldu. IndyMac, son yılların hızla genişleyen gayrı menkul piyasasındaki en büyük kreditörler arasında yer alıyordu. Küçük tasarruf sahibinin dostu sayılan banka sağlam teminat aramaksızın ipotek kredisi dağıtıyordu. Bankanın ödeme yükümlülüğünü yerine getiremeyeceğinden endişe eden mudilerin birkaç gün içinde hesaplarından 1,3 milyar Dolar çekmesi üzerine banka likidite krizine sürüklenmiş, kendi gücüyle nakit sıkıntısından kurtulamayacağının anlaşılması üzerine bankaya devlet tarafından el konmuştu. 
Diğer büyük iflaslardan bazıları da şunlar:
Amerika’daki mortgage krizi birçok büyük bankanın sarsılmasına yol açarken, krizden güçlenerek çıkanlar da oldu. Bunların başında ise Bank of America geliyor. Lehman Brothers'ın iflasının açıklandığı saatlerde, Bank of America da zordaki bir diğer banka olan Merrill Lynch’i 50 milyar Dolar’a alarak gücüne güç kattığını açıklıyordu. Bu anlaşmayla birlikte, ABD’nin ikinci büyük bankası konumunda olan Bank of America, dünyanın en büyük aracı kurumuna sahip oldu. Bu başarıda bankanın CEO’su Kenneth Lewis’in önemli payı var. Lewis, CEO olara göreve geldiği 2001 yılından itibaren Bank of America’yı en karlı ve en sağlam finansal kurum haline getirdi. 2003’te FleetBoston Financial’ı 28 milyar Dolar’a, 2005’te MBNA’yı 35,4 milyar Dolar’a ve China Construction Bank’ı 7,2 milyar Dolar’a satın alan Lewis, bu parlak kariyeri sayesinde 2007 yılında dünyanın en etkili 100 lideri arasında yer aldı. Merrill Lynch’in 4,9 milyar Dolar kaybettiği son çeyrekte, bankanın 4,2 milyar Dolar kar etmesini sağlayarak dünyanın en karlı 23’üncü kuruluşu haline getiren Lewis’in, son hamlesinin ardından en etkili 10 lider arasına gireceği konuşuluyor. ABD’deki en büyük iflaslar
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
 |
