Yükselen Tüketici Elektronigi




Son yıllarda tüketici elektroniği pazarında müthiş bir değişim yaşanıyor. Sektörün dünyada 170 milyar doları aşan büyüklüğü, Türkiye'de 3 milyar dolar düzeyine ulaştı. Dünyada yıllık yüzde 10, Türkiye'de 35-40 civarında bir büyüme hızına sahip olan sektörde büyümeyi tetikleyen oyuncuların başında plazma ve LCD televizyonlar geliyor.

Tüketici elektroniği denince televizyon, DVD, video, dijital kamera, fotoğraf makinesi, sinema sistemleri, film, müzik seti, iPod, MP3 çalar ve PC gibi görüntü ve ses kategorisinde yer alan çeşitli ürünler akla geliyor. Özellikle son beş yıl içinde büyük değişikliklerin yaşandığı sektörün büyüme hızı göz kamaştırıyor.

Dijital bazlı ses, görüntü ve bilgi teknolojilerinin birleşmeye başlaması, tüketici elektroniği pazarının büyüme hızını olumlu etkiliyor. Başka bir deyişle, tüketici elektroniği pazarındaki büyüme trendi, dünyanın her yerinde hissediliyor. İnanılmaz bir dönüşüm içinde olan sektör, büyük küçük bütün teknoloji firmalarının iştahını kabartıyor.

Dünyanın önde gelen araştırma şirketlerinden biri olan Euromonitor'ın yaptığı "Consumer Electronics in Turkey" adını taşıyan araştırma, sektörün Türkiye'deki büyüklüğüyle ilgili önemli bilgiler içeriyor. Araştırma ayrıca pazarın Türkiye'deki potansiyeline ve gelecekte ulaşacağı noktaya ışık tutuyor.

Ses ve görüntü sistemlerinden oluşan tüketici elektroniği pazarının gelişimi dijitalleşme ve bilgi teknolojilerinin yarattığı katma değerle birlikte oldukça hızlandı. Dünyada müthiş bir pazar büyüklüğüne ulaşan sektör, Türkiye'de de hız kesmedi. Yaşanan ekonomik krizlere karşın büyümesini sürdürdü. Türkiye'de 2002 yılında yüzde 40 oranında büyüyen sektör, 2003 yılında yüzde 35'lik büyüme hızını yakaladı. 2004 yılında da yüzde 35 civarında bir büyüme var. Bu büyüme temposunun önümüzdeki dönemde de devam edeceği öngörülüyor.

 
Televizyon ve DVD en önemli oyuncular
Televizyon ve DVD, tüketici elektroniği pazarında yaşanan büyümenin en önemli iki oyuncusu olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle son iki yıldır LCD ve Plazma televizyonlarda yaşanan büyüme dikkat çekiyor. Önümüzdeki birkaç yıl içinde evlerdeki tüplü televizyonların yerini LCD ve Plazma'lara bırakacağı öngörülüyor. Yüksek gelir grubunda başlayan bu değişim alt gelir gruplarına kaymaya başladı. Yaşanan bu hareketlilik sektörün potansiyelinin büyüklüğüyle ilgili tahminleri güçlendiriyor. Tüketici elektroniği pazarının büyüklüğü konusunda farklı görüşler ortaya atılıyor. Ancak araştırmalar, Türkiye'deki pazarın 2,5-3 milyar dolarlık bir hacme ulaştığını ortaya koyuyor. Türkiye pazarında 20'ye yakın oyuncu var. Cihaz adedi bakımından pazarın ulaştığı büyüklük ise 2,5 milyon adet civarında.

Her gün yeni ürün ve oyuncular pazara ekleniyor. Tüketici elektroniği pazarındaki büyüme yeni eklenen oyuncularla birlikte devam edecek. Büyümenin en önemli itici güçlerinden biri de "yenileme". Geliştirilen yeni teknolojiler, tüketicileri cihazlarını yenilemeye itiyor. Bütün ürün kategorileri göz önüne alındığında 2006 yılında tüketici elektroniği pazarının üç katı büyüyeceği öngörülüyor. Bu da mevcut teknolojiden yeni teknolojiye yoğun geçişin bir sonucu. Başka bir deyişle, yeni ürünler pazarı çok hızlı büyütüyor.

Türkiye pazarının profili
Türkiye'de 2004 yılında 1.6 milyon televizyon satıldı. Bu rakamın ortalama 50 bini Plazma ve LCD televizyonlara ait. Bu dönem içinde 50 bin video kamera, 125 bin ev ses sistemiyle 225 bin DVD satışı yapıldı. Ürün bazındaki yaygınlık oranlarına bakıldığında, her dört kişiye bir televizyon, her 12 kişiye bir bilgisayar, her üç kişiye bir cep telefonu düştüğü görülüyor.

Türkiye'de 40 yaşın altındaki nüfus toplam nüfusun yüzde 70'ini oluşturuyor. Nüfus yapımızın bu özelliği Türkiye'nin uzun yıllar cazibesini korumasını sağlayacak. Genç nüfusun fazla olması nedeniyle Türkiye pazarına birbiri ardına yatırım yapan yerli ve yabancı yatırımcılar, katma değerli yeni ürünlerin pazara sunulmasıyla birlikte 2008 yılı sonunda tüketici elektroniği pazarının iki katına çıkacağını tahmin ediyor.

Pazarın en stratejik ürün grubunu Plazma ve LCD televizyonlar oluşturuyor. Çünkü 15 milyondan fazla hanenin olduğu Türkiye'de bu ürün grubuna sahip olan hane oranı henüz yüzde 1 bile değil. Sahiplik oranı şu an için bu kadar düşük olmasına karşın LCD ve Plazma'lara olan talep her geçen gün artıyor ve pazar hızla büyüyor. Kısaca, tüketici elektroniği pazarında LCD ve Plazma'ların ağırlığı önümüzdeki yıllarda artarak devam edecek. Satışların 2005 yılında 50 binin üzerinde olacağı düşünülüyor. 2006 yılı sonunda ise, bu rakamın ikiye katlanarak 100 bini aşacağı, beş yıl içinde ise satışların 1 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. Bir başka önemli ürün grubunda dijital video kameralar yer alıyor. Bu grubun satış büyüklüğünün 2005 yılı sonunda 100 binin üzerinde olacağı hesaplanıyor. Sahiplik oranına gelince, şu an için yüzde 5'in altında. Ancak bu ürün grubunda da son derece yüksek bir büyüme hızı var. 2008 yılı sonunda dijital kamera pazarının 300 bini geçmesi bekleniyor.

Pazarın bir diğer gelecek vaat eden oyuncusu DVD kaydediciler. Birkaç yıl içinde yaşanacak değişimlerden biri de DVD çalarların yerini DVD kaydedicilere bırakacak olması. DVD pazarındaki pasta büyümeye devam edecek. Ancak DVD kaydedicilerin pastadaki payı giderek artacak.

Televizyon ve DVD'nin yanı sıra dijital fotoğraf makinesi, dijital kamera, MP3 çalar, iPod gibi cihazların satışında yaşanan artışlar devam edecek. 2003 yılında 300 bin, 2004 yılında 517 bin olan dijital fotoğraf makinesi satışlarının 2005 yılı sonunda 650 bin civarında olması bekleniyor. Ancak 2000-2004 yılları arasında satış patlaması yaşayan ve yüzde 100'lere ulaşan oranlarla büyüyen dijital fotoğraf makineleri pazarı, önümüzdeki yıllarda daha yavaş (yüzde 15-20) büyüyecek. Dijital fotoğraf makineleri pazarındaki büyümenin yavaşlaması cep telefonlarına eklenen fotoğraf makinesi fonksiyonuyla bağdaştırılıyor.

Dijital kamera ürün grubunda da benzer gelişmeler yaşanıyor. Dijital kameraların 2000 yılında hane halkı yaygınlık oranı yüzde 1'in altındayken, bu rakamın 2005 yılı sonunda yüzde 9'lara ulaşması bekleniyor. Dijital fotoğraf makineleri pazarında olduğu gibi 2000-2004 yılları arasında hızlı bir büyüme trendi içinde olan dijital kamera pazarı da, önümüzdeki dönemde daha yavaş bir tempoda büyüyecek.

Bu ürün gruplarının dışındaki diğer kategorilerde de büyüme bekleniyor. Pazarda özellikle de MP3 çalar, kamera, fotoğraf makinesi, televizyon ve PDA gibi özellikleri içinde barındıran cep telefonlarına ilginin artacağı beklentisi hakim.

 
Dünyada neler oluyor
Euromonitor'ın araştırmalarına göre, tüketici elektroniği pazarı 2003 yılı sonunda 170 milyar dolar civarında bir büyüklüğe ulaştı. Bu rakamın 50 milyar doları ses sistemlerine, 120 milyar doları ise görüntüye dayalı ürünlere aitti. Pazarın büyüklüğü 2004 yılı sonunda 190 milyar doları aştı. Ancak sektörün en önemli örgütlerinden biri olan Elektronik Tüketicileri Derneği (Consumer Elecronics Association-CEA) daha farklı rakamlar üzerinde duruyor. Buna göre 2005 yılı itibariyle pazarın ulaştığı büyüklük 125 milyar dolar civarında. Bu da 2004 yılında 113 milyar dolar civarında olan pazarın yüzde 11 büyüdüğü anlamına geliyor.

CEA'ya göre, pazardaki her ürünün farklı bir performansı oldu. Dijital televizyonlar 2004 yılının büyüme şampiyonu olarak ön sıradaki yerini korudu. Dijital TV ürünlerinin toplam cirosu, 11 milyar dolara yaklaştı ve 7,3 milyon parça ürün satıldı. Bir önceki yılla karşılaştırıldığında satış rakamlarında yüzde 78'lik büyüme dikkat çekiyor. Ürün adedinde yaşanan büyüme ise yüzde 63 düzeyinde. Dijital televizyon alanındaki satışların en önemli itici gücü LCD ve Plazma televizyonlar oldu. Analog ve dijital LCD televizyonların 2004 yılı içindeki toplam satışı 2 milyar dolara ulaştı. 2005 sonu için tahmin edilen rakam 3 milyar dolar civarında. 2004 yılında birim satış adedinde 850 bini aşan plazma televizyonların, 2005 yılı sonunda 1,4 milyon birim adede ulaşması bekleniyor.

PC satışlarında yaşanan büyüme eskiye oranla yavaşlamış olsa da devam ediyor. Daha fazla insanın taşınabilir ürünlere geçmesiyle birlikte sektördeki büyüme hızının mobil ürünler cephesine kaydığı görülüyor. Mobil PC ürünlerindeki büyüme 2004 yılında yüzde 10'lar civarında gerçekleşti. Buna göre sektör 17 milyar doları aşan bir satış hacmi yakaladı. Bu rakamın 2005 yılında 18 milyar dolara yükseleceği öngörülüyor.

MP3 çalar kategorisinde yaşanan büyüme hız kesmiyor. Tahminlerin çok üstünde ve şaşırtıcı şekilde büyüyen MP3 çalar kategorisindeki birim satışlar 2004 yılında iki katına çıktı. Bu da dünya çapında 6,9 milyon birimlik satış rakamına işaret ediyor. 1,2 milyar dolara ulaşan satış gelirleri kısmında ise 2003 yılına oranla 3 katı artış söz konusu. Bu kategoride yaşanan büyüme 2005 yılında da devam edecek. Birim satışların 10 milyona, satış rakamlarının 1,7 milyar dolara ulaşacağı hesaplanıyor.

Dijital içerik, dijital kamera, MP3 kullanımındaki artışa bağlı olarak flash medya kartlarındaki büyüme de devam ediyor. Flash medya kartları 2004 yılında yüzde 200'lük bir büyüme hızıyla 3 milyar dolarlık satış rakamına ulaştı. Flash medya kartlarının "saklama" konusunda artan ihtiyaca cevap vermesi nedeniyle 2005 yılında 6 milyar dolarlık satış hacmine ulaşacağı bekleniyor.

Türkiye fotoğrafı
  • Tüketici elektroniği pazarının Türkiye'de 2005 yılı sonunda ulaşacağı büyüklük 2,5-3 milyar dolar seviyelerinde. Pazarın 2008 yılında şimdikinin iki katı büyüklüğe ulaşacağı hesaplanıyor.
  • 2004 yılında 1,6 milyon televizyon satıldı. Bunun 50 bini plazma ve LCD televizyonlardı. 2006 yılında plazma ve LCD televizyonda ulaşılmak istenen satış hedefi 100 bin.
  • 2004 yılında Türkiye'de satılan DVD sayısı 200 bin. 2005 yılı sonu için beklenen rakam 250 bin düzeyinde.
  • 2003 yılında 300 bin, 2004 yılında 517 bin dijital fotoğraf makinesi satıldı. 2005 yılı için öngörülen rakam 650 bin.
  • Hane halkı yaygınlık oranı 2000 yılında yüzde 1'in altında olan dijital kameralar, 2005 yılı sonunda yüzde 9 oranında yaygın hale gelecek.
  • 2004 yılında 125 bin ev sistemi satıldı. 2005 yılı sonu için beklenen rakam 200 bin civarında.