 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
 |
|
|
| ||
|
|
||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
|
Ukrayna, Orta Avrupa'nın stratejik avantajlarına sahip, eğitimli nüfus oranı yüksek bir ülke olmasına karşın Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ekonomik reformlar gerçekleştirmek konusunda yavaş kaldı. Ancak son üç yıldaki büyüme oranları bir mucizenin ortaya çıkışını müjdeler nitelikte. Sovyetler Birliği'nin ardından kurulan en büyük cumhuriyetlerden biri olan Ukrayna, 70 yıl boyunca altında yaşadığı çatının dağılmasıyla, siyasi ve ekonomik anlamda zorluklarla karşı karşıya kaldı. Oysa Ukrayna'nın Sovyet sistemindeki yasal sorunlardan hızla arınacağı, ekonomisini yeniden yapılandıracağı ve batıdaki demokratik değerlere uyum sağlayacağına dair güçlü bir inanç vardı. Aslında 1991'den sonraki gelişimine bakıldığında, Ukrayna'nın bu büyük değişim sürecini tahmin edildiği kadar zor geçirmediği söylenebilir; değişimin tamamlandığını söylemek içinse henüz çok erken. Yine de günümüz Ukrayna ekonomisini tam bir dönüşüm ekonomisi olarak nitelendirmek mümkün. 1922'den 1991'e kadar bir merkezi ekonomik sistemin parçası olan Ukrayna'nın kurumsal ve endüstriyel yapılanması Sovyetler Birliği'nin sistemiyle bütünleşmişti. Örneğin Ukrayna ekonomisinin büyük bölümünü Sovyetler Birliği'nin yararlandığı askeri endüstri oluşturuyordu. Sovyetlerin dağılmasından sonra ülke bir yandan açık pazar ekonomisine geçiş, diğer yandan kemikleşmiş eski sistemi yeni ihtiyaçlara göre değiştirmekle uğraşmaya başladı. Bu zorluklara ayak uydurmak için çeşitli reform ve yasal düzenlemeler yoluna gitti. 1996 yılında yeni bir anayasa oluşturarak, demokratikleşme adına önemli bir adım attı. | |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Neler yaşandı
1993 yılındaki hiper enflasyon 1997'de yüzde 10 seviyesine indirildi. 1996'da tarımsal üretimdeki düşüş yüzde 10 oranında bir ekonomik gerilemeye yol açtıysa da 1997'den itibaren ekonomik büyüme başladı.
1997'deki büyüme oranı ekonomik gelişim için umut vericiydi ama Rusya'daki kriz Ukrayna'nın başına patlamaktan geri kalmadı. Ukrayna'nın en büyük ticari ortağı olan Rusya'nın para birimi rublenin dolar karşısında değer kaybetmesi, Ukrayna para birimi Hryvnia'nın da değer kaybetmesiyle sonuçlandı. 1998-1999 yıllarındaki mali kriz ve ekonomik düşüş, endüstriye ve tarıma zarar vermenin yanında, yıllık gelirde de binde 4 oranında azalmaya yol açtı. Bu yıllarda işsizlik oranı artarak yüzde 5 seviyesine ulaştı. Son dönem ekonomik bilanço
1999-2000'den itibaren Ukrayna'daki kötü ekonomik tablo yavaş yavaş değişmeye başladı. İstikrarlı bir toparlanma sürecine giren ülkede, vergiler ve ekonomik yapılanma açısından önemli reformlar gerçekleştirildi. Enflasyon oranlarının düşmesi, cari açık ve işsizlik alanındaki iyileşmeler olumlu gelişmelerin birer göstergesiydi. 2003'te yüzde 9.6'ya, 2004'te yüzde 12.1'e ulaşan büyüme oranları yaşandı. Bu oranlar böyle devam edecek olursa, geniş ve verimli topraklara, zengin maden ve kömür kaynaklarına, güçlü sanayiye ve iyi eğitilmiş işgücüne sahip Ukrayna'nın büyük çıkış yapması olası. Çünkü tarım alanında reformlar, deregülasyon, özelleştirme, endüstrideki yeniden yapılanma ve piyasa ekonomisine uyum sağlayarak yabancı sermayeye açık olma yoluyla Ukrayna'nın önümüzdeki yıllarda yüksek bir ekonomik performans göstermesi bekleniyor.
| |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Yabancı yatırımcı uzak duruyor
Ukrayna ekonomisi öncelikle yabancı yatırımlar konusunda sıkıntı yaşıyor; çünkü ülke yabancı sermayeyi çekmek konusunda pek başarılı değil. Özellikle komşuları Macaristan ve Polonya'yla karşılaştırıldığında, yabancı yatırımcıların Ukrayna'yı tercih etmekten çekindikleri fark ediliyor. Bunun nedenine gelince:
Zayıf bir yönetimden, ağır işleyen bürokrasiden ve şeffaflıktan uzak politikalar izlenmesinden şikayetçi olan yabancı yatırımcılar, Ukrayna hükümetiyle sorunlar yaşıyor. Yolsuzluklar, yasalardaki boşluklar, vergi düzenlemelerindeki karışıklıklar ve bankalara olan güvensizlik yatırımcıları endişelendiren konular. Ukrayna'nın bir diğer önemli ekonomik problemi, özelleştirme. Hükümet özelleştirmeyi yalnızca sermaye girdisi olarak değil, beraberinde getireceği bilgi birikimi ve yönetim teknikleri olarak da görüyor. Şimdiye kadar özelleştirme çalışmaları bazı sosyal sınıfların daha güçlü hale gelmesine, yolsuzlukların artmasına yol açtı. Ukrayna hükümetinin 2002-2010 yılları için yürürlüğe koyduğu "Yatırım Aktiviteleri'ni Geliştirme Programı" hem yabancı yatırımcılar için ülkeyi daha çekici hale getirmeyi hem de özelleştirme konusundaki problemleri azaltmayı amaçlıyor. Bu programın, OECD tarafından Ukrayna'ya sunulan yatırım politikaları önerileri raporuna paralellik göstermesi de, yakın gelecekte bu sıkıntılardan uzaklaşılacağı yönünde ümit veriyor. Mucize ortaya çıkıyor
Ukrayna büyük ve el değmemiş sayılabilecek bir pazar. Kalifiye ve ucuz işgücüne sahip olmanın yanında 1300'ü aşkın bilim ve teknoloji enstitüsünün çalışmalarıyla dünyanın önünden gitmeye hazır bir ülke.
Avrupa'daki en verimli toprak olan "kara toprakın" yüzde 27'si Ukrayna'da bulunuyor. Bu yönüyle Ukrayna, Avrupa ve Rusya'nın buğday ambarı olarak nitelendiriliyor. Endüstriyel açıdan bakıldığındaysa Ukrayna'nın çelik, kömür, boru ve silah üretiminde önemli kaynaklara sahip ve dünyanın birçok ülkesine ihracat yapabilecek kapasitede olduğunu söylemek mümkün. Piyasa ekonomisine geçiş sürecinde hala çeşitli düzenlemeleri tamamlamamış olan Ukrayna, Sovyetler Birliği'nin endüstriyel yapısından tamamen çıkıp kendi endüstrisindeki yapılanma ve kurumsallaşmayı hızlandırabilir; yüksek kalitedeki işgücünden ve bilimsel gelişmelerden etkin şekilde yararlanıp tarım alanında gelişmek için gerekli yasal düzenlemeleri yaparsa, şu anki büyüme hızını artırması kaçınılmaz görünüyor. GSMH: Yaklaşık 65 milyar dolar İşsizlik oranı: Yüzde 8.2 Enflasyon: Yüzde 12.3 Kişi başına düşen geliri: Yaklaşık 5 bin dolar İhracatı: 33 milyar dolar İthalatı: 29 milyar dolar Başlıca ihraç ürünleri: Doğal gaz, petrol ve petrol ürünleri, çeşitli makine ve ekipman, endüstri makineleri, plastik mamulleri Başlıca ithal ürünleri: Demir ve çelik, petrol ve petrol ürünleri, tahıllar, çeşitli mineral ve metaller. Türkiye'den ithalatı: 430 milyon dolar Türkiye'ye ihracatı: 1.2 milyar dolar Türkiye'den ithal ettiği ürünler: Sabunlar ve yüzey aktif organik maddeler, plastik ve mamulleri, yaş meyve, elektrikli makine ve cihazlar, uçucu yağlar, dokumaya elverişli maddelerden hazır eşya, tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler, şeker ve şeker mamulleri, çeşitli gıda ürünleri. Türkiye'ye ihraç ettiği ürünler: Demir-çelik, gübreler, inorganik kimyasallar, hububat, mineral yakıt ve yağlar, sentetik ve suni filamentler, ağaç ve ağaçtan ürünler, plastik ve mamulleri, hayvansal ve bitkisel yağlar. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sosyal Yapı
ARGE Çalışmaları
Ukrayna'da bilim ve teknolojiye verilen önemin, ülkenin gelecek yıllardaki beklenen yükselişinden bağımsız bir faktör olduğunu düşünmek imkansız. Bugün ABD, Hindistan ve Rusya'dan sonra dünyada bilgisayar programcısı sayısı bakımından en büyük ülke Ukrayna.
2001 yılında çıkarılan yasayla birlikte teknoparkların sayısının giderek arttığı Ukrayna'da, ARGE faaliyetlerine milyonlarca dolar harcama yapıldığı gibi bu çalışmalar sonucu ekonomiye katılan artı değer de tarım ve sanayi gelirleriyle yarışmayı hedefleyecek kadar büyük. 2004-2015 yılları için uygulanması planlanan Ekonomik ve Sosyal Gelişim Stratejisi'ne göre, ülkenin gelişimi için öncelikle üzerinde durulması gereken konular arasında yüksek teknoloji, yenilik ve yeni bilgi üretimi bulunuyor. Sovyetler Birliği döneminde Birlik'in bilgisayar merkezi olan Ukrayna'daki bilim ve teknoloji enstitüleri her yıl 50 binin üzerinde yüksek kalitede mezun veriyor ve bu mezunlar da ülkede bilim ve teknolojinin daha da gelişmesi için önemli katkı sağlıyordu. | |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kaynak:
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
 |
