Teknoloji
Vural Yılmaz
Orhan Coşkun
Murat Sarpel


teknoloji nereye, sen oraya

Teknolojideki yeni trendler taşınabilirlik, entegrasyon ve mobilite çizgisinde ilerliyor. Cihazlar küçülüyor, hafifliyor, birleşiyor. Tek bir ürün birden fazla özelliğe sahip oluyor. Kablolar hayatımızdan çıkarken, mobil iletişim hayatımızın her alanına taşınıyor. Teknolojinin bugün geldiği nokta, bir anlamda geleceğin habercisi olarak karşımızda duruyor...

Televizyon yeni bir çağın başlangıcıydı... Evimizin en güzel köşesinde dantel örtüler altında saklandığı günler çok uzak değil. O günden bugüne çok şey değişti... Artık televizyonlar sadece televizyon olarak değil bilgisayar, DVD ve internet gibi teknolojilerle bütünleşen dijital kutular olarak karşımızda...

Sesin mobil ortamda iletilmesi hayatımızın bir diğer önemli buluşu oldu. Türkiye'de cep telefonları öyle bir hızla yayıldı ki, Avrupa'yı bile geride bıraktık. Hayatımızın bu kadar içine aldığımız cep telefonları olmadan yaşantımızın nasıl olabileceğini ve ne kadar değişebileceğini düşünemez hale geldik...

Cihazlar gittikçe küçülüyor, taşınabilir hale geliyor. Çağımızın önemli buluşlarından biri olarak kabul edilen masaüstü bilgisayarlar yerini dizüstü bilgisayarlara bırakıyor. Bilgisayarın taşınabilir boyutlarda olması insanların hayatında büyük kolaylık sağlıyor. Cep telefonu, bilgisayar ve internet teknolojilerini bir arada sunan aletlerin hayatımıza girmesi ve yaygınlaşması uzak bir gelecek olarak görünmüyor. Eskiden hayatımızın başköşesinde olan ama şimdi yerlerini başka aletlere bırakan ürünleri düşünelim: Walkman hemen her gencin büyük rüyasıydı. Yolda yürürken müzik dinlemek keyfini başlatan walkman'ler, şimdilerde yerini binlerce şarkı hafızalı MP3 çalarlara ve günümüzün popüler aleti iPod'a bırakıyor.

Bir başka örnek, video... Video bir dönemin gözde cihazı olarak televizyonun altındaki yerini uzunca bir süre kimseye kaptırmadı. Ta ki VCD ve DVD player'lar çıkana dek. Müzik ve sinema dünyasında CD'lerin egemenliği artarken, kaset teknolojisi hayatımızdan giderek uzaklaşıyor. Bir diğer değişiklik de televizyonlarda yaşanıyor. Tüplü televizyonlar yerini LCD ve plazma televizyonlara bırakıyor. Yeni teknolojiler eskinin önüne geçerken konsept ölmüyor yerini bir başkasına bırakıyor. Kaset CD'ye, disket CD ve DVD'ye, walkman MP3 çalara dönüşüyor. Hiçbir alet birbirine karşıt bir şekilde ortaya çıkmıyor; daha gelişmiş bir şekilde tüketiciye sunuluyor.

Bütün bu örneklerden hareketle her ürünün bir doyum noktası olduğunu söylemek mümkün. Doyum noktasına ulaşan ürüne yeni özellik eklenmezse ürün kullanılmaz oluyor. Başka ürünler onun yerini alıyor.

Yerini dizüstü bilgisayarlar almış olmasına karşın değerini yitirmeyen bir ürün var; masaüstü bilgisayarlar. Mobil teknolojilere ihtiyaç duyulmayan ortamlarda masaüstü bilgisayarlar tercih ediliyor. O nedenle masaüstü bilgisayarların uzun yıllar gözden düşmesi beklenmiyor.

 

Teknolojide trendler

Teknolojideki yeni trendler taşınabilirlik, entegrasyon ve mobilite üzerine oluşuyor. Artık her şeyin daha küçüğü, daha hafifi, daha fonksiyoneli kabul görüyor. Ürünler yenilendikçe küçülüyor ve daha çok özelliği bir arada taşımaya başlıyor.

Ses ve data birbirinden ayrılmaz iki parça. Artık yalnızca sesi yönlendirmek yetmiyor. Sesle beraber görüntünün de iletilmesi şart. Bunları bir masanın üzerinde yapmanın yetersiz kaldığı bir dönemdeyiz. Nerede olursanız olun, elinizdeki teknolojik araçlarla ihtiyaçlarınızı karşılamanız gerekiyor. Teknolojinin vazgeçilmez hedeflerinden biri bu. Teknolojik aletleri yanınızda taşıyabilmeniz için onların taşınabilir boyutlarda olması gerekiyor. Bu nedenle aletler küçülüyor ve hafifliyor.

Intel'in kurucularından Andy Grove, 10 yıl önce cihazların her 18 ayda bir yarı yarıya küçüleceğini öngörmüştü, yanılmadı. Çipler küçüldükçe cihazlara yansıyor. Aynı alana daha kuvvetli bir çip koyabiliyorsunuz. Yani tek bir çiple birçok farklı uygulama bir araya geliyor.

Japonya'da 2000 yılından önce saat büyüklüğünde cep telefonu yapıldı. Kullanım açısından uygun olmayacağı düşünüldüğünden piyasaya sürülmedi. Cep telefonu ya da aletler daha da küçülebilir ama kullanılabilir boyutlarda olması her şeyden önemli. Tam bu noktada "ergonomi" teknolojinin çözemediği sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Parmaklarımızın ölçüsü değişmediği ve aletleri parmaktan başka bir şeyle kullanmak mümkün olmadığı için sesle komut alan cihazlar üzerinde yoğun şekilde çalışılıyor. Böylece aletlerin parmakla değil, sesle yönlendirilme dönemi başlatılmış olacak.

Geleceğin mobil teknolojileri

Mobil telefonlar sesi kablosuz ortamda iletmek üzere ortaya çıktı. Bir sonraki aşamada kısa ve uzun mesaj yoluyla bilgi iletilmesi mümkün hale geldi. En son noktada görüntülü iletişim var. Cep telefonundan fotoğraf ve video transfer edilmesi yaygın bir uygulama. Yakın gelecekte cep telefonlarından televizyon izlenebilecek. Uzak gelecek için cep telefonlarının kredi kartı yerine kullanılması ve bu sayede cüzdan taşımaya gerek kalmaması hedefleniyor.

Palm, teknolojide entegrasyonun en çarpıcı örneklerinden biri. Cep telefonu büyüklüğündeki cihazda bilgisayar, cep telefonu ve internet teknolojileri bir araya geliyor. Bir cep telefonunda bulunan ses ve görüntü özelliklerinin tümüne sahip cihaz, aynı zamanda bilgisayar ve internet teknolojilerine de hakim. Palm'ı yanınızda taşıdığınızda bilgisayarınızı, cep telefonunuzu ve internetinizi de yanınızda taşımış oluyorsunuz.

 

Katlanabilir üç boyutlu televizyon

Televizyonlar gelecekte daha ince ve katlanabilir formatta olacak. Katlayıp küçülterek televizyonunuzu yanınızda taşıyabileceksiniz. Bu da televizyonların bağımsız hale gelmesi anlamını taşıyor. Televizyonda üç boyutluluk önem kazanmaya başlayacak. Televizyona baktığınızda herhangi bir gözlük takmadan üç boyutlu görebileceksiniz. Filmin içine girebileceksiniz. Üç boyutlu televizyonları almak isteyen insanların hızla artması ve bunun toplumun geniş kesimlerine yayılması öngörülüyor. DVD teknolojisinde de bazı değişiklikler olacak. Daha yüksek kapasiteli, daha yüksek veri hızını destekleyen ve kayıt yapan DVD'ler geliştiriliyor. Geleceğin parlak ürünlerinden biri de DVD yazıcılar olacak.

Üzerinde çalışılan teknolojilerden bir diğeri, elektrik fişlerini taktığımız yerden data gelmesini hedefliyor. Bütün evlerde bu kablolar döşenmiş olursa, cihazın çalışması için fişe takmanız gerekiyor. Fişe taktığınız zaman yalnızca elektrik değil, data geliyor. Başka bir deyişle, fişi bir data kaynağı olarak görmek mümkün hale geliyor.

Akıllı evler ve arabalar

Akıllı ev konseptinde de çalışmalar yapılıyor. Bu konsepte göre evinizin etrafına sensörler yerleştirerek onu "akıllı" hale getiriyorsunuz. Sensörler bilgileri kablosuz iletme özelliğine sahip. Böylece evinizdeki bütün cihazların birbirini kablosuz şekilde görmesi ve haberleşmesi mümkün olacak. Yapmanız gereken tek şey, cihazlarınıza küçük adaptörler koymak. Koşullar gerçek olursa, eve gelmeden önce klimayı çalıştırıp oda sıcaklığını ayarlayabilecek, salonunuzdaki DVD'ye koyduğunuz filmi yatak odanızdaki televizyondan izleyebileceksiniz. Örnekleri genişletmek mümkün. Yaşlı bir akrabanız düştüğünde ya da hastalandığında haber alacaksınız. Buzdolabınızdaki süt bittiğinde ya da peynir bozulduğunda önceden haberiniz olacak. Çocuğunuz ağladığında bunu size ileten bir teknoloji olacak. "Akıllı ev" projesiyle birlikte "akıllı araba" konsepti üzerinde çalışılıyor. Trafikte seyrederken, arabanızın yan tarafında bulunan kamera, arabanızdaki bazı bilgileri size bildirecek hale gelecek. Arabaya bindiğiniz zaman içkili ya da uykulu olma durumunuzdan net şekilde haberdar olacak, uyarılacaksınız. Araba otomatik olarak park edecek.

 

Kablosuz teknolojinin egemenliği artıyor

Dışarıdan yüklenen içeriği arabanın içindeki televizyonda gösteren cihazlar, ABD'de yaygın şekilde kullanılıyor. Bu teknolojiye göre park ettiğiniz yerden istediğiniz içerik kablosuz olarak arabanıza yüklenebiliyor. Çocuklarınızla bir yere giderken, onlar arkada çizgi filmlerini seyrediyorlar, siz de rahatça arabanızı kullanıyorsunuz.

En eski kablosuz teknolojilerden biri olarak kabul edilen uzaktan kumandalar birleştiriliyor ve yeni bir uzaktan kumanda geliştiriliyor. Bu teknolojiyle televizyon, uydu alıcısı, DVD, klima gibi aletlerin tek bir kumandayla yönetilmesi hedefleniyor.

Artık dünyanın pek çok yerinde internete kablosuz ulaşabildiğiniz alanlar oluşturuluyor. Mc Donald's ve Starbucks gibi zincirler kendi mağazalarında bu yöntemi kullanarak müşterilerine sınırsız internet erişim hizmeti vermeyi amaçlıyor. Yani teknoloji sadece ev ve işyerimizde değil, yemek yediğimiz restoranda, kahve içtiğimiz mekanda bizimle beraber. Teknoloji zaman ve mekandan bağımsız bir hale geliyor. Kablosuz iletişime açık alanlarda bilgisayarınızı kullanarak internet üzerinden istediğiniz kişiyle telefonla konuşabiliyorsunuz. Buradaki en önemli nokta, telefon konuşmanız için değil, sadece hat için para ödüyor olmanız.

 

Sağlıkta dijital çağ

Bir diğer teknolojik yenilik de dijital sağlık adını taşıyor. Özellikle Avrupa'da yaş ortalamaları giderek yükseliyor. Bu da sağlık harcamalarının artması anlamına geliyor. İnsanların evlerinde kişisel olarak alabilecekleri, hatta üzerlerinde taşıyabilecekleri sağlık cihazları çoğalmaya başlıyor.

Üzerinizde taşıyabileceğiniz küçüklükte bir aletle tansiyonunuzu ve kan şekerinizi ölçmeniz artık mümkün. Evinizdeki ufak bir cihazla kanınızdan örnek alabilir ve kendi kendinize tahliller yapabilirsiniz. Aynı zamanda doktorunuz bu cihaza bağlanabilir. Böylece doktorunuz kendi ekranından sizinle ilgili bilgileri görebilir ve size video konferans ya da e-mail aracılığıyla teşhis koyarak tedavi yöntemleri sunabilir.

Sağlık konusunda yaşanacak gelişmeler tabii ki bunlarla sınırlı değil. Yakın gelecekte gerçekleşmesi beklenen uygulamalardan biri de insan vücuduna takılacak algılayıcılarla ilgili. Bu uygulamaya göre insanların kalp atışları her an dinlenebilecek. Böylece özellikle kalp rahatsızlığı olan hastaların kalp sağlığı kontrol altında tutulmuş olacak.

Bu doğrultuda gelecekte oluşabilecek kalp krizi riski saptanmış ve olası tehlikeler önceden haber alındığı için önlenmiş olacak. Bu gelişmeyle birlikte kalp sağlığı konusunda önemli bir aşama kaydedileceği öngörülüyor.